الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )

165

دقائق العلاج ( فارسي )

و اين اندازه‌ها براى يك خوراك است و آن را مانند نخود حب مىكنند . مسهل بسيار خوب براى صفراء آن است كه دويست و پنجاه سانتيمتر مكعب گلاب را مىگيرند و پنجاه گرم بنفشه را در آن مىريزند و صبح روز بعد مىجوشانند و صاف مىكنند و بيست و پنج گرم قند سائيده را در آن مىريزند و مىخورند . مسهلهاى بيرون‌كننده بلغم نيز زيادند كه از آنها مىتوان از اين داروها نام برد : شوره صاف كرده ( اشوس المنقى ) ، ايارج اشق ، گلشكر ، حب برء الساعة ، حب بنفشه ، حب البلغم 26 ، حب البورق ، حب التربد ( انواع آن ) ، حب الجلابا ، حب الحنظل ، حب 45 ، حب الزاج مسهل ، حب سقمونيا ، حب الشبيار 70 و 71 و 72 ، حب الصابون ، حب الغاريقون ، حب القوقايا ( 2 نوع ) ، حقنه 118 ، خل العنصل ، دواء التربد ، دهن الخروع ( روغن كرچك ) دهن العلك ( روغن سقز ) ، رب السقمونيا ، روح الزاج ، ( هر دو نوع آن ) ، سفوف دهم ، سفوف البلغم ، سفوف التربد ( انواع آن ) ، سفوف الجلابا ، شراب الورد ( انواعش ) ، شياف چهل و هفتم و پنجاهم ، صابون ، پوتاس ، اشوس زاجى ، مسهل السهل ( هر دو نوعش ) ، مطبوخ التربد ، معجون خيارشنبر ، معجون ملوكى ، ملح القلى ( كليا كه حاوى كربنات دو سود است ) و نقوع هشتم . « 1 » داروهائى مركبى كه سوداء را بيرون مىرانند نيز زيادند و از آن جمله است : ايارج اشق ، حب الاهليلج ، حب الايارج بيست و دوم ، حب الجدوار ، حب الربوب ، حب الزاج مسهل ، حب الزيبق ، حب سم الفار ، حب السوداء ، حب القوفت ، حقنه يك‌صد و شانزدهم ، خل العنصل ( سركه عنصل‌دار ) ، دهن

--> ( 1 ) در زاد المسافرين آمده است كه چيزى كه خلط زيادى را بيرون مىكند افتيمون است كه سودا و بلغم را خارج مىكند و خوراك آن به تنهائى از پنج